SERVICE ORIENTED ARCHITECTUREN

Een raamwerk gericht op flexibiliteit en het versterken van de waardeketen(s) Ondernemingen en Service Oriented Architecturen (SOA)

In nagenoeg alle branches wordt op dit moment de nadruk gelegd op het integreren en versterken van de waardeketen(s) over de grenzen van de onderneming heen. Ondernemingen worden daarmee onder druk gezet hun plek in de keten in te nemen en die te versterken. Ketenintegratie staat daarmee bij de meeste ondernemingen hoog op de prioriteitenlijst. Het verbeteren van de eigen keten en integratie met ketens elders vraagt om een gestructureerde aanpak waar business en IT elkaar kunnen ondersteunen en versterken. Denken in termen van flexibiliteit, standaardisatie, diensten/services en herbruikbaarheid spelen hier een belangrijke rol. Door verschillende wetenschappelijke instituten (e.g. ) wordt intensief onderzoek gedaan naar algemeen toepasbare methoden en technieken om aan bovenstaande vraagstukken invulling te geven. In het bijzonder de service georiënteerde architectuur (SOA) methoden en technieken worden door diverse ondernemingen aangewend als aanpak om de business zo te ontsluiten dat flexibiliteit én kostenbeheersing én beheersbaarheid in de keten mogelijk wordt. Service oriented architecturen zijn er op gericht invulling te geven aan de volgende businessdrivers:

1. Het reduceren van kosten

Middels het ontmantelen van 'stovepipe' systemen en voorkomen van ingewikkelde en dure integratieinitiatieven;

2. Betere en snellere 'time-to-market'

Door het aanpakken van complexe migraties en inflexibele systemen;

3. Leveren van toegevoegde waarde/ROI in de ketens

Door het balanceren van investeringen en initiatieven met de nadruk op het creëren van waarde in de keten. Vanuit 4K+ hebben wij in diverse opdrachtsituaties meegewerkt aan en ervaring opgedaan met het opzetten van servicegeoriënteerde architecturen, sterk gefocusd op ketenintegratie, kostenbeheersing, diensten/services én beheersbaarheid.

Wat houdt een SOA in?

Een service oriented architectuur past de techniek van het modelleren zodanig toe dat de onderneming op een gestructureerde manier in kaart gebracht kan worden met als doel eenduidige diensten/services te herkennen, te definiëren om daarna te laten ontwikkelen en implementeren. Dit gebeurt op de diverse abstractielagen, namelijk TI services, Web services, Informatie System services en Business services en met het juiste granulatie niveau. Door de wijze van definiëren, ontwikkelen en implementeren kunnen businessfuncties en -processen binnen ondernemingen dusdanig opgeknipt worden dat de onderneming 'loosely-coupled' opgezet kan worden. Dit bevordert het herdefiniëren en hergebruik van functies, processen, systemen en componenten. Ook de migratie naar een nieuwe en verbeterde bedrijfsstatus wordt hiermee vergemakkelijkt en inzichtelijk stuurbaar gemaakt. De onderneming wordt op een beheersbare manier opgedeeld in de diverse samengestelde services (e.g. order entry, order fulfillment). Door de toegenomen flexibiliteit kunnen bestaande applicaties makkelijker ontmanteld en/of ontsloten worden. Dit vergemakkelijkt de migratie naar o.a. nieuwe technologieën en (externe) ontwikkelingen (e.g. wet- en regelgeving).

Aanpak ('Roadmap')

Om voor onze klanten een service oriented architectuur te definieren, te ontwikkelen en te implementeren hebben we meerdere malen de volgende aanpak gehanteerd.

Fase "0" (Week Zero, Optioneel)

Deze (optionele) voorbereidingsfase heeft bij meerdere van onze klanten toegevoegde waarde aangetoond. In deze fase brengen wij onze specialisten en uw specialisten bij elkaar om in korte tijd (een week) vast te stellen welke doelstellingen nagestreefd dienen te worden. De klantsituatie, definities en terminologie worden op elkaar afgestemd (e.g. high-level definitiestudie). Er wordt een aanpak ('architectuur roadmap') samengesteld. De contouren van de op te leveren producten worden hier vastgesteld (in bijvoorbeeld een PID).
Op basis van de output uit deze week en het commitment hiervoor wordt het vervolg ingezet.

Fase 1: Definitie Service Oriented Architectuur

Deze fase valt uiteen in twee brokken.
  • Het vaststellen van de IST/Status Quo architectuur
    In deze fase wordt allereerst de eerder ingezette definitiestudie nader ingevuld. Deze dient inzicht te geven in de concepten en 'patterns' (organisatorische patronen in termen van mensen, processen en technologie) die van belang zijn als het gaat om een service oriented architectuur. Als tweede onderdeel van deze fase wordt de huidige situatie in kaart gebracht. Beleidsdocumenten, proces definities, (functioneel) ontwerpen, systeemplaten, etc. worden als input gebruikt en geanalyseerd.
    Als laatste stap wordt de informatie in een huidige architectuur gevat. Dit is nodig om bij het definiëren van de toekomstige situatie de 'gap/fit' analyse uit te voeren.
  • Het definiëren van de Next/SOLL service oriented architectuur
    Als eerste stap in deze fase worden de business en IT requirements gedefinieerd, bediscussieerd en uiteindelijk gevalideerd. Deze dienen kaderstellend en richtinggevend te fungeren bij het ontwerpen van de toekomstige service oriented architectuur.
    De volgende stap is het vaststellen van de 'gap/fit' van de huidige architectuur naar een toekomstige service oriented architectuur. Deze stap geeft inzicht in een mogelijke richting en scenario's die de onderneming voor handen liggen.
    In de laatste stap worden de scenario's en incrementele service oriented architecturen ('next-minute' architecturen) gedefinieerd. Deze manier van modelleren zorgt voor flexibiliteit, fasering en pragmatisme bij het vaststellen van de migratie.

Fase 2: Vaststellen van een architectuur 'Roadmap'

Op basis van de voorgaande fasen kan een architectuur roadmap opgesteld worden die inhoudelijk leidend en kaderstellend is voor de te initiëren projecten om de verandering vorm te geven. De 'Verander Organisatie' heeft hiermee de handvatten aangereikt gekregen om de migratie gestructureerd en onder architectuursturing uit te voeren. In onderstaand schema wordt eenvoudig weergegeven hoe de hierboven genoemde fasen samenhangen. Deze fase zorgt voor een 'roadmap' die als input dient voor het programma/project om inhoudelijk richting te geven aan de te initiëren projecten. Hiermee kan gestructureerd gewerkt worden aan het veranderen van de status quo.